Wybieracie się zimą w góry? Lubicie pełne adrenaliny przeżycia i planujecie opuścić przygotowane stoki, by spróbować freeride'u lub nawet heliskiingu? W takim razie plecak lawinowy jest dla Was koniecznością.
Plecaki lawinowe są przeznaczone dla wszystkich, którzy poruszają się w terenie górskim, gdzie istnieje ryzyko zejścia lawiny. Oprócz freeriderów mogą to być skialpiniści lub na przykład kierowcy skuterów śnieżnych. Jeśli uprawiacie któryś z tych sportów, zdecydowanie nie lekceważcie ryzyka zejścia lawin i zaopatrzcie się w plecak lawinowy, który w razie zejścia lawiny pomoże Wam utrzymać się przy życiu.
W jaki sposób działają plecaki lawinowe
Podczas zejścia lawiny najczęstszą przyczyną śmierci bywa przysypanie i w konsekwencji uduszenie się pod masą śniegu. Ofiary tego nieszczęścia często mają zablokowane drogi oddechowe z powodu ogromnego nacisku na klatkę piersiową, a w przypadku całkowitego zasypania szansa na przeżycie nie sięga nawet 50%.
Plecaki lawinowe zapobiegają uwięzieniu pod lawiną w ten sposób, że zwiększają Waszą objętość. Przy ruchu cząstek o różnej wielkości obowiązuje bowiem zasada, że większe cząstki są wypychane do góry, i dokładnie tak samo dzieje się w przypadku lawin. Początkowo człowiek porywany przez lawinę jest wypychany na powierzchnię, co jednak zmienia się w momencie, gdy lawina się zatrzymuje. Wyższa gęstość ludzkiego ciała niż śniegu sprawia, że człowiek nagle zapada się głębiej w masę śniegu. Temu zjawisku zapobiegają właśnie plecaki lawinowe, które wewnątrz wyposażone są w 1 lub 2 poduszki powietrzne. Po pociągnięciu za uchwyt aktywacyjny napełniają się one powietrzem i zwiększają Waszą objętość nawet o 170 l. Statystyka z 2010 roku wskazuje, że przy użyciu ratunkowych plecaków ABS zejście lawiny przeżyło 97% osób, z czego 84% osób nie odniosło obrażeń.
Typy plecaków lawinowych
Obecnie na rynku dostępne są różne typy plecaków lawinowych. Najbardziej ugruntowany i najbardziej znany jest system plecaków ABS. Plecaki te dzielą się na dwie części: jednostkę podstawową oraz pokrowiec, który dobiera się w zależności od tego, jak dużą pojemność własnego plecaka chce się uzyskać. Zaletą jest to, że można zakupić wyłącznie jednostkę podstawową, a część pojemnościową dobrać od innych marek, takich jak np. Burton, Dakine. Jednostka podstawowa zawiera dwie napełniane powietrzem poduszki, które są umieszczone po bokach plecaka, jak najbliżej środka ciężkości ludzkiego ciała. Każda z tych poduszek ma objętość ok. 85 l. Kolejnym elementem jest butla ciśnieniowa napełniona mieszanką gazów. Po uruchomieniu spustu wyposażonego w nabój wyzwalana jest fala ciśnieniowa, która powoduje podciśnienie w zbiorniku ciśnieniowym, w wyniku czego zaczynają napełniać się obie poduszki powietrzne. Mogą one w lawinie uratować życie. Jedyną potencjalną wadą systemu ABS, o której często się dyskutuje, jest przede wszystkim brak ochrony głowy i szyi, co inni producenci rozwiązują alternatywnym umieszczeniem poduszki powietrznej.
Kolejnymi typami plecaków lawinowych są na przykład plecaki BSA. Od produktów ABS różnią się przede wszystkim umieszczeniem poduszki powietrznej, która w tym przypadku jest tylko jedna, o objętości 150 l. Po aktywacji poduszka napełnia się bezpośrednio za głową niczym zagłówek, zapobiegając w ten sposób różnym urazom odcinka szyjnego kręgosłupa. Kolejną różnicą w stosunku do systemu ABS jest mechaniczny uchwyt aktywacyjny. W podobny system wyposażone są plecaki marki Mammut/SnowPulse. W tym przypadku poduszka powietrzna napełnia się nie tylko za plecami, lecz także wokół ramion, co jeszcze bardziej ogranicza ryzyko obrażeń głowy, ramion i szyi. Ewentualną wadą tak umieszczonej poduszki powietrznej jest jednak ograniczenie pola widzenia.
Cena
Choć plecaki lawinowe są stosunkowo drogie, w ostatnich latach można zauważyć stopniowy spadek cen, co wiąże się z rosnącą konkurencją wśród producentów. Obecnie wysokiej jakości plecak lawinowy można kupić w przedziale od 13 000 do 20 000 CZK. Cena zależy przede wszystkim od producenta i wielkości plecaka. Przy zakupie należy również uwzględnić wydatek na butlę ciśnieniową. Niektórzy producenci dołączają butlę do plecaka i wliczają ją w cenę całkowitą. Gdzie indziej można spotkać się z wyborem, czy kupić plecak z butlą, czy bez. Cena butli zależy od materiału oraz wagi i waha się od 2000 do 6000 CZK. Po użyciu opróżnioną butlę można za niewielką opłatą ponownie napełnić w autoryzowanych serwisach i sklepach, dzięki czemu nie trzeba za każdym razem kupować zupełnie nowej.
Bez względu na to, jaką markę wybierzecie, przed zakupem warto dokładnie skonsultować się ze specjalistą. Nawet najlepszy plecak lawinowy może Was nie uratować, jeśli nie będzie dobrze leżał na plecach, butla ciśnieniowa okaże się uszkodzona albo poduszki powietrzne zostaną nieprawidłowo złożone i umieszczone. Należy także pamiętać, że przed użyciem plecaka w terenie trzeba doskonale znać i opanować jego system aktywacji. Wybierajcie więc rozważnie i weźcie pod uwagę zalety oraz wady wszystkich oferowanych typów plecaków.
Życzymy wielu wrażeń pełnych adrenaliny.
