Umilenie sobie początku roku podróżą na Sri Lankę wydało się Akimowi, kolejnej z naszych pandzich maskotek, bardzo dobrym pomysłem. Towarzyszem i opiekunem był nasz przyjaciel František, który przeżył już kilka podobnych wypraw. Postanowiłam więc przeprowadzić z nim wywiad i dowiedzieć się dla Was, co sprawiło, że ta podróż była wyjątkowa.
Równowaga życiowa jest ważna dla wielu z nas, choć pod ciężarem obowiązków czasem bardzo się przed nią bronimy. Kiedy więc Fandzie, którego praca i specjalizacja wymagają spędzania mnóstwa czasu przed ekranem komputera, nadarzyła się wyjątkowa okazja, by na dwa tygodnie w przystępnej cenie wyruszyć na odkrywanie uroków Sri Lanki, nie wahał się długo. Aby jednak w grupie, którą oprócz niego tworzyło pięć przedstawicielek płci pięknej, nie czuć się nieswojo, spakował ze sobą także Akima, do którego poufale zwracał się Pandziak.
Im mniej turystów, tym bardziej autentyczne przeżycia
Akim i František mają wiele wspólnego – oprócz pięknej przyrody chętnie odkrywają także kulturę odwiedzanych krajów i sposób życia tamtejszych mieszkańców. Podczas objazdu po Sri Lance mieli okazję poznać jedno i drugie. Pierwsze autentyczne doświadczenia, których pozbawiłby ich klasyczny, z pozoru beztroski pobyt w resortach hotelowych, pojawiły się już przy organizowaniu noclegów.
„Człowiek wysiada na jakiejś stacji kolejowej i nagle wokół niego zaczynają zjeżdżać się kierowcy tuk-tuków i od razu oferować noclegi. Kilka osób trzeba odprawić z kwitkiem i trochę się potargować, ale większość naszych noclegów znaleźliśmy w ten sposób w naprawdę niskich cenach.“
Mentalność tutejszych ludzi według Fandy w dużej mierze zależy jednak od konkretnego regionu. Widać to zwłaszcza w sposobie, w jaki podchodzą do turystów.
„Na początku byliśmy nad morzem, gdzie było dość turystycznie, i tam często trafialiśmy na ludzi, którzy chcieli zarobić na turystach. Ceny były po prostu zupełnie bezsensownie zawyżone – na przykład jedzenie było cztery razy droższe niż tam, gdzie jadali miejscowi. Mimo to nawet tam spotykaliśmy miłych ludzi. Ogólnie są bardzo serdeczni i chętnie rozmawiają z ludźmi z Europy. Jednak najlepsze doświadczenia z ludźmi mieliśmy właśnie wtedy, gdy wyjechaliśmy poza te turystyczne miejsca – tam miejscowi byli naprawdę przyjaźni i starali się dawać nam cenne rady. Czasem byliśmy dla nich nawet atrakcją, na przykład dotykali nas w pociągu.“
Podróże pociągiem umilał członkom wyprawy i miejscowym także Akim, który często i chętnie stawał się w centrum uwagi.
„Miejscowi dość często na niego reagowali – pytali, co to właściwie jest, bo pand u nich przecież nie ma. Zazwyczaj właśnie w środkach transportu była największa zabawa, bo tam jest czas, człowiek siedzi z tymi ludźmi zamknięty na przykład przez dwie godziny. Raz jechaliśmy takim świetnym pociągiem – to było InterCity, więc jechało jakieś 50 km/h :-) i było oczywiście odrobinę bardziej luksusowe, bo bilety były dwukrotnie droższe. Ten luksus polegał na tym, że pod sufitem wisiał stary wiatrak, który nie działał, i było mnóstwo uchwytów do jazdy na stojąco. My tak bujaliśmy się na boki, więc pomyślałem, że muszę to pokazać również Pandziakowi – włożyłem go do jednego z uchwytów, a to rozbawiło dosłownie cały wagon.“
Akim był zdecydowanie dobrym towarzyszem i wsparciem psychicznym w momentach, gdy z pięcioma kobietami trudno było wytrzymać. :-) Kiedy bolały go łapki, podróżował w kieszonce plecaka Fandy, aby stale mieć dobry widok. Był również wdzięcznym tematem do rozmów. Jego skłonność do zaprzyjaźniania się ze wszystkimi spotykała się z entuzjazmem, a miejscowi z pewnością nie opierali się jego niesłabnącej miłości do ludzi, zwłaszcza do dzieci.
To jednak nie tylko panda sprawiała, że František czuł się czasem jak zjawisko nie z tej ziemi. Do pluszowej maskotki i podartych spodni doszła jeszcze dziwna rurka wystająca Fandzie z plecaka. Chodziło oczywiście o dobrze nam znany bukłak na wodę, jednak dla miejscowych tego typu udogodnienia należały zapewne do tej samej kategorii co teleportacja czy jednorożce.
„Kiedy w restauracji zamówiłem dwie butelki wody i wlałem je do plecaka, zbiegła się cała restauracja. Musiałem im potem pokazywać, że z tego się pije.“
Każdemu wedle gustu
Jak lepiej poznać obcą kulturę niż poprzez tradycyjną kuchnię? Jedzenie było zazwyczaj bardzo ostre, co przynajmniej posłużyło jako skuteczna dezynfekcja. Pozytywne wrażenie na uczestnikach wyprawy wywarły także typowe placki, prawdopodobnie z mąki i wody kokosowej, które miejscowi serwowali na różne sposoby, często w połączeniu z mieszanką warzyw, w której zazwyczaj gościł por. Prawdziwie niezapomniany był jednak smak owoców, zwłaszcza bananów. Pewnie nikogo nie zdziwi, że z tym, do czego jesteśmy przyzwyczajeni w naszych stronach, nawet nie da się go porównać.
Typowym napojem, a zarazem pamiątką, jest herbata cejlońska, gdyż dawniej Sri Lanka nosiła właśnie nazwę Cejlon. Nieco bardziej kontrowersyjnym upominkiem, który nie wiąże się już z tym, co wprowadzamy do układu pokarmowego, lecz raczej z tym, co z niego wychodzi, jest papier z odchodów słonia. Wytwarza się go przede wszystkim we wspomnianym niżej sierocińcu dla słoni, a turyści wprost rzucają się na jego zakup.
Przyszło Wam do głowy także standardowe pytanie o pogodę? Temperatury według Fandy wahały się między 25 a 35 °C, więc zapewne domyślacie się, że zdecydowanie nie było powodów do narzekań. Szczególnie nad morzem pogoda była bardzo przyjemna – wiał wiatr, czasami popadało, ale było to raczej mile widziane. W porównaniu na przykład z Wietnamem powietrze nie było ciężkie i wilgotne, dzięki czemu człowiek od razu wysychał. W górach było oczywiście nieco chłodniej – w nocy temperatury spadały do około 12 stopni.
Ponieważ cała grupa była dość zróżnicowana i niektórzy jej członkowie inaczej wyobrażali sobie idealne spędzanie czasu na urlopie, ich drogi nierzadko się rozchodziły. Akim i Fanda tworzyli jednak nierozłączny duet, który trzymał się swojego planu, by przede wszystkim poznawać miejscowych ludzi, jedzenie i kulturę. Przebywali raczej na wsiach i rozmawiali z mieszkańcami, nawet gdy dziewczyny ruszały do miasta.
„Jest tam też słynny sierociniec dla słoni, skąd pochodzą na przykład słonie, które mamy w Pradze. Dziewczyny bardzo chciały go zobaczyć. Mnie to zbytnio nie ciągnęło, bo one nie żyją tam na wolności, ludzie mogą na nich jeździć i tak dalej. To po prostu taki cyrk. Więc ja tam nie pojechałem, a zamiast tego powłóczyliśmy się z Pandziakiem i odwiedziliśmy jakiś klasztor.“
Pod koniec ekipa podzieliła się na dwie grupy na dobre – ta z Fandą ruszyła dalej na północ, a reszta wróciła nad morze. Celem kontynuujących podróż było starożytne miasto Anuradhapura (wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO) i tego zboczenia z trasy zdecydowanie nie żałowali. Na Františku to miejsce wywarło największe wrażenie – buddyjskie świątynie, pozostałości pałaców królewskich i mnóstwo ruin częściowo zarośniętych dżunglą stworzyły wyjątkowe widowisko.
„Po prostu piękne połączenie przeszłości i natury jednocześnie.“
Plan podróży był więc częściowo zależny od chwilowego nastroju, jednak niektóre punkty orientacyjne wynikały z rekomendacji znajomych, którzy odwiedzili już Sri Lankę, a także z życzliwych rad miejscowych, jak dotrzeć do celu możliwie najłatwiej i najtaniej. Wiedza o tym, gdzie leżą Czechy, wcale nie była u nich oczywista, niemniej jednak znaleźli się tam ludzie, którzy zaskakiwali i orientowali się bardzo dobrze.
Transport nieco na bakier
Kiedy zapytałam Fandę, czy przywiózł też negatywne wspomnienia albo czy spotkał się z jakimiś problemami i dramatami, wahał się przez chwilę. Poza tendencją do niezbyt wielkiego dbania o czystość zdradził jednak chyba największą piętę achillesową tego z reguły wolnego od stresu kraju. A jest nią bez wątpienia ruch drogowy.
„Kiedyś wybraliśmy się na jakiś masaż ajurwedyjski – właściciel naszego hotelu powiedział, że nas tam podwiezie. A kiedy wracaliśmy samochodem w ich ruchu ulicznym, wydało mi się to strasznie niebezpieczne. To było w nocy, a tam działa to tak, że jak człowiek chce wyprzedzać, po prostu trąbi i jedzie. I raz naprawdę myślałem, że już po nas. Samochód, który wyprzedzał nas w zupełnie bezsensowny sposób, wyminął nas zaledwie trzy metry przed nami. To było dość nieprzyjemne.“
Wszystkim, którzy wybierają się na Sri Lankę, Fanda poleca korzystanie z lokalnego transportu kolejowego. Podróże są bardzo powolne, ale dzięki malowniczym widokom zdecydowanie nie jest to wadą – wręcz przeciwnie! Ponadto po pociągu chodzą lokalni sprzedawcy oferujący bardzo smaczne smażone kulki z soczewicy i wiele innych przysmaków.
A jaką František wyciąga lekcję?
„Człowiek widzi, że bycie ubogim oznacza zupełnie co innego niż praca za płacę minimalną u nas. Otwiera to trochę oczy i w pewien sposób zmusza do myślenia. Jednak najważniejsze, co stamtąd wynoszę, to fakt, że tamtejsi ubodzy ludzie nie mają problemu z byciem szczęśliwymi i właściwie nie mają ambicji, by to jakoś zmieniać czy posiadać rzeczy, co daje im ogromną wolność, i cieszą się z każdej pozytywnej rzeczy, która ich spotka.“
W przyszłości Fanda planuje odkrywać także uroki Islandii czy Botswany, co musi jednak najpierw pogodzić ze swoimi obowiązkami zawodowymi. Mamy nadzieję, że stanie się to wkrótce, i nie możemy się doczekać, kiedy znów spakujemy Akimowi plecaczek w podróż.
